Dalton

Helen Parkhurst

Helen Parkhurst (1887- 1973) is de grondlegster van het Daltononderwijs. Zij kreeg in 1904 een aanstelling op een schooltje in de Amerikaanse plaats Dalton. Daar gaf zij in haar eentje les aan 40 kinderen van verschillende leeftijden en verschillende niveaus. In haar streven om ieder kind toch optimaal les te geven, begon Parkhurst aan het vormgeven van haar eigen visie op het onderwijs. Het klassikale onderwijs betekende in die tijd voor leerlingen vooral stil zitten, luisteren, oefenen en herhalen. En dat was volgens Parkhurst nou nèt datgene dat de leergierigheid van kinderen tegenhield.

Zij doorbrak de voorgeschreven bepalingen van het lesrooster en de leerstof, ze vroeg kinderen zelf te kiezen uit de aangeboden leerstof, eigen leerprogramma’s te maken en koos voor individualiserend onderwijs in plaats van frontaal klassikaal onderwijs.

Kenmerkend voor de onderwijsvisie van Helen Parkhurst was het evenwicht dat zij schiep tussen leren door instructie en het actieve probleemoplossende leren. Leerling en leerkracht gaan als het ware een samenwerkingsverband aan, waarbij de één zich verplicht het in vrijheid gekozen leerdoel binnen een bepaalde tijd te bereiken en de ander hem toezegt daarbij te helpen.

Dalton Onderwijs gaat uit van zes pijlers. Deze staan centraal binnen het gehele onderwijs en worden steeds weer als uitgangspunt genomen.

Vrijheid in gebondenheid/ verantwoordelijkheid

Vrijheid staat in het daltononderwijs voor leren omgaan met vrijheid, oftewel leren omgaan met verantwoordelijkheid. Uitgangspunt daarbij is vertrouwen in de kracht van ieder kind. Leren omgaan met vrijheid gaat alleen binnen een veilige en gestructureerde omgeving; die structuur wordt door de leerkracht geboden. Leren gaat in kleine stapjes, van kleine, overzichtelijke taken bij de kleuters naar complexere taken met meer verantwoordelijkheid voor de bovenbouwleerlingen. De leerling is niet alleen verantwoordelijk voor het eindresultaat ,maar juist ook voor het proces. Hoe is het resultaat tot stand gekomen? Vrijheid staat binnen Dalton dus voor verantwoordelijk zijn voor je eigen handelen en je ook verantwoordelijk voelen voor de ander en het geheel.

Zelfstandigheid

Daltononderwijs wil kinderen vormen tot volwassenen, die zelfstandig kunnen denken en handelen. Daarvoor is nodig dat kinderen leren hoe zij informatie verzamelen, hoe zij deze op juiste waarde kunnen schatten en hoe je keuzes maakt. Door zelfstandig te werken, krijgen kinderen optimaal de kans zichzelf te ontwikkelen. De leerkracht begeleidt de leerling hierin, door m.n. het proces met de leerling te bespreken en te evalueren. Bij zelfstandig werken gaat het om het zelf zoeken naar oplossingen. Dit komt sterk tegemoet aan de motivatie van leerlingen – ze willen het zelf ontdekken! Daarnaast is zelfstandig werken een manier voor de leerkracht om tijd vrij te maken voor extra hulp aan leerlingen, die dat nodig hebben. Samenwerken In een samenleving is het van belang, dat je kunt samenwerken met anderen, vanuit respect voor die ander. Je kunt immers niet altijd zelf kiezen met wie je samenwerkt of samenleeft.

 

Samenwerken

leer je door vaak met anderen te spelen en te werken, bijvoorbeeld in de vorm van groepsopdrachten. Dat kunnen opdrachten zijn, die je samen met leeftijdsgenootjes uitvoert of met kinderen van verschillende leeftijden. De sociale vorming op school is een leerschool voor later. Respect is daarbij het sleutelbegrip. We spreken van pedagogisch samenwerken, waarbij het sociaal aspect centraal staat en didactisch samenwerken, waarbij de leerlingen samen leerstof uitwerken. Hierbij moet sprake zijn van een meerwaarde voor de leerlingen. De leerkracht is hierbij de spil.

Effectiviteit/doelmatigheid

Het daltononderwijs is gericht op een effectieve inzet van tijd, menskracht en middelen. Een taak als drager van de te leren vaardigheden en kennis biedt optimaal gelegenheid om tot een doelmatige inrichting te komen. Een taak op maat houdt een leerling doelmatig en functioneel bezig.

Reflectie

Het kritisch benaderen van onderwijskundige ontwikkelingen en inzichten is op een daltonschool vanzelfsprekend. Iedere leerkracht op de Rehobothschool reflecteert op zijn onderwijspraktijk en professioneel handelen. Ook op school- en leerlingniveau vindt reflectie over het onderwijs voortdurend plaats. Reflectie en evaluatie dragen in hoge mate bij tot een verkenning van de leerweg om het beoogde doel te bereiken. Het werken met o.a. zelf nakijken, reflectiegesprekken, leefstijl en daltonafspraken zijn voor de leerlingen middelen om hier structureel aan te werken.

Borging

Daltonscholen in Nederland werken samen aan kwalitatief goed daltononderwijs door allemaal deel te nemen aan planmatige zelfevaluatie en visitatie. Een daltonschool is een lerende organisatie, die haar leerkrachten ondersteunt bij het zich permanent scholen en bij het experimenteren in en reflecteren op hun praktijk. Teamleren heeft op een daltonschool hoge prioriteit. Het daltononderwijs zet ook sterk in op het maatjesleren van scholen binnen en buiten een regio. Daltonscholen borgen hun kernwaarden door middel van een planmatige zelfevaluatie en visitatie. De Nederlandse Dalton Vereniging geeft licenties en certificaten af aan instituten, scholen en personen als zij er blijk van geven de kernwaarden op goede wijze in de praktijk vorm en inhoud te hebben gegeven.

 

Daltononderwijs is adaptief onderwijs, - het komt tegemoet aan de ontwikkelings/ onderwijsbehoeften van ieder kind. Juist door de zes pijlers

  • verantwoordelijkheid,
  • zelfstandigheid en
  • samenwerken
  • effectiviteit/doelmatigheid
  • reflectie
  • borging

steeds weer als uitgangspunt te nemen. Waarbij verantwoording dragen voor jezelf en jouw omgeving de grondhouding is voor het personeel van de school, de leerlingen en de ouders. Een school maak je samen. Net als op alle andere basisscholen in Nederland wordt de inhoud van de leerstof vooral bepaald door de richtlijnen / kerndoelen vanuit de overheid, de samenleving en het schoolplan. Het voldoen aan de kerndoelen wordt getoetst door de inspectie van het onderwijs. Dat gebeurt ook op een Daltonschool. Daarnaast wordt een Daltonschool ook getoetst op het - Dalton zijn – door de visitatiecommissie van de Daltonvereniging.

Tot slot

Daltononderwijs is geschikt voor iedere leerling. Onze visie is: leren het beste uit jezelf te halen. Dat geldt voor ons allemaal, maar ieder op zijn eigen niveau.